//////

Archive for the ‘W kłopocie’ Category

PostHeaderIcon ZNACZENIE AKTYWIZOWANIA POZNAWCZEGO UCZNIÓW

Nauczanie aktywizujące ucznia wpływa korzystnie na zakres przy­swajanej wiedzy, trwałość jej pamięciowego przechowywania oraz operatywność. Ta ostatnia cecha wyraża się w tym, że wiedza może być — stosownie do potrzeb i okoliczności — różnorako wykorzys­tywana, podczas gdy w przypadku nauczania podającego funkcjonuje przede wszystkim w postaci reprodukowania przyswojonych treści w sytuacjach szkolnych. Uczniowie skłaniani do aktywności poznaw­czej częściej kierują się w swym działaniu motywami poznawczymi  i częściej osiągają poziom aktywności twórczej, podczas gdy nauczanie podające nie wzbudza zwykle tego rodzaju motywacji (pamiętamy, że jest ona w uczeniu się szczególnie pożąda­na), częściej prowadzi do zachowań nawykowych i stereotypowych , nawet w zmienionej sytuacji, gdy jest niezbędna modyfikacja działania.

PostHeaderIcon ZWIĘKSZONA MOTYWACJA

Zwiększona i bardziej wartościowa motywacja, lepsze osiągnięcia wyższy poziom ogólnego funkcjonowania dostarczają argumentów na rzecz postulatu aktywizowania uczniów.Nauczanie aktywizujące opiera się na założeniu, że aktywnością ucznia można i należy sterować. Oddziaływania dydaktyczne polegają na wzbudzaniu zainteresowań przedmiotem nauczania i inicjowaniu działań prowadzących do ich zaspokojenia. Do wywołania stosow­nych zainteresowań przywiązuje się dużą wagę, zapewniają one bowiem najbardziej korzystną motywację w przebiegu uczenia się. Stąd wywołanie zainteresowań — jeśli uczeń nie ujawnia ich spon­tanicznie — traktuje się jako pierwsze (niezwykle ważne) ogniwo w nauczaniu.

PostHeaderIcon STEROWANIE AKTYWNOŚCIĄ

To, czym uczeń się zajmuje, nie powinno być narzucane z zewnątrz, ale wynikać z rzeczywistych jego potrzeb poznawczych. Tylko wtedy można liczyć z jego strony na silne zaangażowanie, a ono jest podstawowym warunkiem skuteczności tego rodzaju nauczania.W sterowaniu aktywnością ucznia można wyróżnić dwie (niełatwe do ścisłego rozgraniczenia) składowe i związane z nimi dwa cele.Z jednej strony chodzi o podwyższanie ogólnego poziomu aktywności poznawczej ujawnianej przez ucznia spontanicznie, z drugiej — o ukie­runkowywanie jej, stosownie do realizowanego programu Staranne uwzględnianie tych dwu celów jest bardzo ważne; niedostateczne respektowanie któregokolwiek z nich decyduje o ogólnie niskich rezultatach, świadczących o małej skuteczności nauczania.

PostHeaderIcon NIEDOSTATEK

Niedo­statek w obszarze pierwszej składowej może sprawiać, że osiągnięcia w ramach wszystkich przedmiotów okażą się mierne — poniżej ogólnych możliwości jednostki, o których rozwój nie zadbano. Z kolei zaniedbanie obszaru drugiego jest równoznaczne z nieliczeniem się z programem nauczania, a w konsekwencji prowadzi do dużych nierównomierności, a także luk w podstawowej wiedzy ucznia, co w dalszej perspektywie może blokować jego postępy w uczeniu się i sprzężony z nimi rozwój. Jakiego rodzaju działania ucznia, w ramach jego aktywności poznawczej, mogą być wzbudzane i sterowane?

PostHeaderIcon POSZUKIWANIE INFORMACJI

Przede wszystkim poszukiwanie informacji i czerpanie danych z różnych źródeł — czyn­ność niezwykle ważna, prowadząca nie tylko do gromadzenia aktual­nie potrzebnych informacji, ale również do poznania źródeł i do wykształcenia umiejętności posługiwania się nimi. Chodzi o po­szukiwanie wybiórcze, a nie — jak w nauczaniu podającym — o za­znajamianie się na przykład z kolejnymi rozdziałami podręcznika. Dalej — ukierunkowane zadaniem, możliwie głębokie przetwarzanie zdobytych informacji (patrz rozdział VIII), porównywanie, zestawia­nie, ze względu na przyjmowane kryteria porządkujące, w takich lub innych układach. Stosownie do celu można tego dokonywać na i przykład z uwagi na chronologiczny bieg wydarzeń, podział klasyfika­cyjny, zależności przyczynowo-skutkowe.

PostHeaderIcon DYSKRETNOŚĆ

Użyteczne może być przep­rowadzanie różnego rodzaju analiz, dokonywanie syntez, wnioskowanie, uogólnianie. Bardzo ważne jest identyfikowanie problemów; w związku z nim pozostaje formułowanie pytań, stawianie hipotez  i podejmowanie działań mających na celu ich weryfikację. To ostatnie bywa poprzedzane planowaniem postępowania, później następuje jego i realizacja. W jej wyniku zostają zgromadzone jakieś dane, które trzeba  opracować, dojść do stwierdzeń, uogólnić je, zinterpretować. Tymi  długimi ciągami działań ucznia trzeba sterować: stosownie do potrzeb wzbudzać je i ukierunkowywać. Należy to czynić dyskretnie, nie tłumiąc inicjatywy i spontanicznych zainteresowań ucznia, ale roz­wijając je, stosownie do najbardziej ogólnego celu, jakim nie jest (nie powinno być) przyswojenie określonych treści, lecz optymalizacja rozwoju jednostki. W kształceniu ogólnym konkretne treści stanowią często jedynie środek.A co stanowi cel, jeśli chodzi o wiedzę zdobywaną przez ucznia?