//////

PostHeaderIcon NIEKORZYSTNY WPŁYW

Niekorzystny wpływ wykorzystywania seksualnego na młodą osobę zależy od następujących czynników:wiek i etap rozwoju dziecka w momencie pojawienia się nadużyćrodzaj nadużyćstopień rozwoju mechanizmów pozwalających dziecku radzić sobie z emo­cjami wywołanymi nadużyciamireakcje opiekuna i jego wrodzone mechanizmy radzenia sobie z uczuciami związanymi z nadużyciamiczynniki środowiskowe, np. czy sprawca nadużyć pozostaje w kontakcie z dzieckiem Wykorzystywanie seksualne powoduje poważne okaleczenie psychiczne ofiary, przejawiające się najczęściej prowokacyjnym przeciwstawianiem się, sta­nami lękowymi lub depresją (Merry i Andrews, 1994). Najnowsze dane wskazu­ją, że konsekwencje nadużyć seksualnych wobec chłopców mogą być poważniej­sze i bardziej złożone, niż dotąd przypuszczano (Garnefski i Diekstra, 1997).

PostHeaderIcon PRZESTĘPSTWA SEKSUALNE

Przestępstwa seksualne są popełniane dwa i pół razy częściej wobec dziewcząt niż chłopców (Finkelhor, 1986), a ofiarami nadużyć bywają dzieci w każdym wieku, jednak najczęściej zdarza się to pomiędzy ósmym a dwunastym rokiem życia (Monck i in., 1993) i nie ma związku ze statusem społecznym i przekona­niami religijnymi. Zdarza się, że nadużycia powtarzają się wielokrotnie przez kilka lat. Większość przypadków nigdy nie jest zgłaszana; ocenia się, że jedynie w 2% są o tym informowane odpowiednie władze (Russel, 1983). Przypuszcza się, że najczęściej zdarzają się akty kazirodztwa wobec rodzeństwa, są jednak najrzadziej zgłaszane (Finkelhor, 1979).

PostHeaderIcon OFIARY NADUŻYĆ SEKSUALNYCH

Celem interwencji jest nie tylko usunięcie bieżących trudności i zaburzeń, lecz także zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia kłopotów z nawiązy­waniem relacji w dorosłym życiu oraz powtórzenia złych wzorców w roli rodzi­ca (National Research Council, 1993).Wiele zagadnień związanych z dorastaniem w domu, w którym stosowano przemoc, odnajdujemy także w przypadku innych nadużyć, jednak niektóre aspekty wykorzystywania seksualnego i reakcje, które ono wywołuje wymagają oddzielnego omówienia.Termin wykorzystywanie seksualne obejmuje szeroki zakres niewłaściwych zachowań seksualnych, od pieszczot po pełny stosunek, przy czym około 5% od­notowanych przypadków dotyczy stosunku z penetracją (Baker i Duncan, 1985).

PostHeaderIcon ZWIĄZEK TERAPEUTYCZNY

Jeżeli związek terapeutyczny daje młodej osobie poczucie bezpieczeństwa i zaufania, może ona zacząć stopniowo analizować trudne problemy i związane z nimi emocje. W miarę postępowania procesu wyrażanie emocji ma coraz gwałtowniejszy charakter, aż wreszcie trudności zaczynają stopniowo ustępo­wać. Trzeba być świadomym tych zmian – skuteczna terapia początkowo powo­duje pogorszenie sytuacji, dopiero później jej poprawę.Ostatni element programu interwencji dotyczy otoczenia społecznego dziec­ka. Jednym z najważniejszych zadań jest oczywiście oddalenie ryzyka dalszych nadużyć, lecz duże znaczenie ma także ustalenie rozkładu zajęć dziecka i umoż­liwienie mu odnoszenia sukcesów. Sporą rolę odgrywają także wszelkie pozytyw­ne związki, które dostarczają dziecku doświadczeń odmiennych od tych, na któ­rych skupia się praca w ramach relacji terapeutycznej.

PostHeaderIcon PROBLEMY W INTERAKCJI

Jeżeli problemy dotyczą interakcji pomiędzy dzieckiem a rodzicem, należy najpierw wykluczyć możliwość depresji rodzica, a następnie zaaranżować sesje wspólnej zabawy, które pomogą nawiązać niezbędne porozu­mienie i umożliwią skorygowanie ewentualnych zaburzeń procesu tworzenia więzi (Lieberman i in., 1991). Kolejny element interwencji to praca z dzieckiem. Może się ona rozpocząć w momencie, kiedy dziecku nie grożą już nadużycia i przemoc. Nie będzie ono w stanie uporać się z bolesnymi doświadczeniami, póki nie upewni się, że takie zdarzenia nigdy się już nie powtórzą. Zachęcanie dziecka do analizowania trau­matycznych przeżyć w sytuacji, gdy mogą one ponownie wystąpić, naraża je nie­potrzebnie na większe cierpienie. Wynika to z faktu, że proces terapeutyczny wymaga od młodej osoby zakwestionowania i poddania w wątpliwość własnych przekonań, dania upustu ukrywanej złości, a często także postawienia trudnych pytań rodzicom. Podejmowanie podobnych prób w obliczu groźby dalszych nadużyć jest bardzo ryzykowne.

PostHeaderIcon MŁODZI LUDZIE

Młodzi ludzie, którzy dorastali w domach pełnych przemocy lub byli krzyw­dzeni w dzieciństwie, popadają często w depresję (Toth i in., 1992), a wielu z nich wchodzi w konflikt z prawem (Lewis i in., 1989) i wykazuje skłonności do stosowania przemocy w związkach (Malinosky-Rummell i Hansen, 1993).Dzieci, które dorastały w atmosferze przemocy, wymagają podobnej pomo­cy, jak te, które padły ofiarą nadużyć. Interwencja skupia się na trzech sferach, z których pierwszą stanowi rodzina. Duże znaczenie ma poznanie i zrozumie­nie funkcjonowania rodziców, ze szczególnym uwzględnieniem historii ich dzie­ciństwa oraz percepcji, uczuć i sposobu reagowania na dziecko. W przypadku stwierdzenia zaburzeń konieczne jest zastosowanie terapii poznawczej lub ro­dzinnej.